Menu PSTIP

สมุนไพร หัวร้อยรู

สมุนไพร หัวร้อยรู

สมุนไพร หัวร้อยรู

สมุนไพร หัวร้อยรู

สมุนไพร หัวร้อยรู ชื่อวิทยาศาสตร์ Hydnophytum formicarium Jack. จัดอยู่ในวงศ์ RUBIACEAE

สมุนไพรหัวร้อยรู มีชื่อท้องถิ่นอื่นๆ อีกว่า กระเช้าผีมด (สุราษฎร์ธานี), ร้อยรู (ปัตตานี), ดาลูบูตาลิมา, ดาลูปูตาลิมา (มลายู-ภาคใต้), ปุ่มฟ้า, ปมเป้า, ปุ่มเป้า, ปุมเป้า (ตราด), หัวร้อยรู (ภาคกลาง), กาฝากหัวเสือ (นราธิวาส) เป็นต้น

ลักษณะของหัวร้อยรู

หัวร้อยรู หรือ ว่านหัวร้อยรู จัดเป็นพืชจำพวกหัว เป็นไม้ที่อิงอาศัยเกาะอยู่ตามต้นไม้อื่น หรือเรียกว่าไม้กาฝาก ลำต้นสูง 30-60 เซนติเมตร โคนต้นขยายใหญ่เป็นรูปกลมป้อมหรือเป็นพู มีลำต้นอวบน้ำ ที่โคนต้นโป่งพอง ต้นแก่จะมีหัวกลมโตขนาดเท่าลูกมะพร้าวห้าว ภายในหัวจะเป็นรูย้อนขึ้นและย้อนลง พรุนไปทั่วหัว เมื่อผ่าออกดูมักจะมีมดดำอาศัยอยู่ภายในเต็มหัว เนื้อนิ่มมีสีน้ำตาลไหม้ หัวมีรสเมา หัวร้อยรูมักขึ้นตามคาคบไม้ ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการใช้เมล็ดและวิธีการแยกกอ สามารถเจริญเติบโตได้ดีในดินร่วน เป็นพืชที่ชอบความชื้นมากและแสงแดดปานกลาง มักขึ้นในป่าดงดิบทั่วไป ในประเทศไทยหัวร้อยรูมีเขตการกระจายพันธุ์อยู่ทั่วทุกภาคของประเทศไทย สำหรับในต่างประเทศที่พบก็ได้แก่ประเทศพม่า มาเลเซีย อินโดนีเซีย และอินโดจีน

ใบหัวร้อยรู มีใบเป็นใบเดี่ยวออกตรงข้ามกัน โคนใบสอบ ปลายใบมน แผ่นใบหนาเรียบเนียน อวบน้ำ ใบกว้างประมาณ 2-7 เซนติเมตร และยาวประมาณ 4-15 เซนติเมตร ผิวใบเรียบเกลี้ยงทั้งสองด้าน มีเส้นแขนงใบประมาณ 5-7 คู่เห็นไม่เด่นชัด ส่วนก้านใบสั้น ยาวประมาณ 2-5 มิลลิเมตร ส่วนหูใบเล็ก ลักษณะเป็นรูปไข่

ดอกหัวร้อยรู ออกดอกเดี่ยวเป็นกระจุกอยู่ตามง่ามใบและรอบข้อประมาณ 2-5 ดอก ดอกมีขนาดเล็กไม่มีก้านดอก กลีบดอกสีขาว กลีบดอกมี 4 แฉกเชื่อมติดกันเป็นหลอดไม่มีก้านชูอับเรณู และจะออกดอกในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนพฤษภาคม

ผลหัวร้อยรู ลักษณะของผลเป็นรูปรี ผลสีเขียวและมีขนาดเล็กมาก มีขนาดกว้างประมาณ 3-4 มิลลิเมตร และยาวประมาณ 5-7 มิลลิเมตร ผลเมื่อสุกแล้วจะเปลี่ยนเป็นสีแดงสดใส

สรรพคุณของหัวร้อยรู

  1. ว่านหัวร้อยรู มีสรรพคุณช่วยบำรุงหัวใจ ช่วยขับชีพจร
  2. ใช้เป็นยารักษาเบาหวานได้ ด้วยการนำหัวร้อยรูมาผสมกับแก่นสัก รากทองพันชั่ง ต้นกำแพงเจ็ดชั้น หัวข้าวเย็นเหนือ หัวข้าวเย็นใต้ และหญ้ากันชาดทั้งต้น นำมาต้มเป็นน้ำดื่ม
  3. ช่วยแก้พิษประดง หรืออาการของโรคผิวหนังที่มีผื่นคันเป็นเม็ดขึ้นคล้ายผด มีอาการคันมาก และมักมีไข้ร่วมด้วยเสมอ (หัว)
  4. หัวใช้ตำกินเป็นยาขับพยาธิ (หัว)
  5. หัวใช้ผสมกับสมุนไพรชนิดอื่น ต้มกับน้ำดื่ม ช่วยรักษาโรคปอด (หัว)
  6. ช่วยแก้พิษในข้อกระดูก หรือโรคกระดูกที่มีอาการเจ็บปวด กระดูกเปรา ผิวหนังเป็นจ้ำ มีผื่นอาจะเป็นแผลกินลึกถึงกระดูกได้ (หัว)
  7. ช่วยแก้อาการปวดเข่า ข้อเข่า ข้อเท้าปวดบวม (หัว)
  8. หัวร้อยรู จัดอยู่ในตำรับยา "พิกัดมหากาฬทั้ง 5" ซึ่งประกอบไปด้วย หัวร้อยรู หัวถั่วพู หัวกระเช้าผีมด มหากาฬใหญ่ และมหากาฬนกยูง โดยมีสรรพคุณช่วยดับพิษร้อน แก้พิษไข้ ถอนพิษไข้ ไข้กาฬ ประดงผื่นคัน แก้พิษอักเสบ ช้ำบวม น้ำเหลืองเสีย (หัว)
  9. ช่วยบำรุงน้ำนมของสตรี (หัว)

ขอขอบคุณ ที่มา : หนังสือสมุนไพรพื้นบ้าน และ วิกิพีเดีย ภาพประกอบอินเตอร์เน็ต




บทความน่าสนใจ

สมุนไพร ลูกใต้ใบ

แสงแดดทำให้เกิดต้อกระจกตา

สมุนไพร ถั่วลิสง

ใส่ใจการขับถ่ายพิชิตริดสีดวงทวาร

สุดยอดผลไม้ที่คุณหมอแนะนำ

โอเมก้า-3 กับ บี 12 เพื่อความจำดี