Menu PSTIP

สมุนไพร ว่านหางช้าง

สมุนไพร ว่านหางช้าง

สมุนไพร ว่านหางช้าง

สมุนไพร ว่านหางช้าง

สมุนไพร ว่านหางช้าง ชื่อสามัญ Blackberry Lily, Leopard Lily (Leopard Flower)

ว่านหางช้าง ชื่อวิทยาศาสตร์ Belamcanda chinensis (L.) DC., Iris domestica (L.) Goldblatt (Syn. Belamcanda chinensis (L.) DC.) จัดอยู่ในวงศ์ IRIDACEAE

สมุนไพรว่านหางช้าง มีชื่อท้องถิ่นอื่นๆ ว่า ว่านมีดยับ ว่านแม่ยับ (ภาคเหนือ), ตื่นเจะ (ม้ง), ว่านพัดแม่ชีม, เชื่อกัง (จีน) เป็นต้น

ลักษณะของว่านหางช้าง

ต้นว่านหางช้าง จัดเป็นไม้ล้มลุกมีอายุหลายปี มีความสูงประมาณ 1-1.5 เมตร มีลำต้นอยู่ใต้ดินและมีรากมาก มีเหง้าเลื้อยไปตามแนวขนานกับพื้นดิน ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการแยกหน่อ

ใบว่านหางช้าง ใบเป็นใบเดี่ยว แทงขึ้นมาจากเหง้า ใบมักจะออกหนาแน่นตรงโคนของลำต้น เรียงสลับซ้ายขวาในระนาบเดียวกัน ใบที่อยู่ส่วนบนของลำต้นจะมีขนาดเล็กกว่าและเรียงกันห่างๆ ใบมีลักษณะเป็นรูปดาบ ความกว้างของใบประมาณ 2-4.5 เซนติเมตร และยาวประมาณ 20-60 เซนติเมตร ปลายใบแหลม โคนใบเป็นกาบ ขอบใบเรียบ เนื้อใบค่อนข้างหนา

ดอกว่านหางช้าง ออกดอกเป็นช่อตามปลายยอด แกนช่อแตกแขนงดอกออกที่ปลายแขนง 6-12 ดอก ก้านดอกมีความยาวประมาณ 2-4 เซนติเมตร อาจตรงหรือโค้งเล็กน้อย เมื่อดอกร่วงก้านดอกยังคงอยู่ ส่วนกลีบดอกโคนเชื่อมติดกันเล็กน้อย ปลายแยกเป็นกลีบลักษณะรูปขอบขนาน 6 กลีบ ยาวประมาณ 2.5-3.5 เซนติเมตร เรียงกันเป็น 2 ชั้น ชั้นละ 3 กลีบ โดยกลีบชั้นในจะมีขนาดเล็กกว่ากลีบชั้นนอกเล็กน้อย เมื่อดอกบานกลีบดอกจะกางออก โคนกลีบมีลักษณะสอบแคบจนเป็นก้าน ด้านนอกมีสีเหลือง ส่วนด้านในและขอบกลีบมีสีส้ม มีจุดประสีแดงเข้มๆ กลีบชั้นนอกจะมีต่อม เป็นร่องยาว 1 ต่อม มีสีแดงเข้ม ดอกมีเกสรตัวผู้ 3 อัน ก้านเกสรไม่ติดกัน อับเรณูเป็นรูปยาวแคบ รังไข่เป็นพู 3 พู รูปยาวปลายใหญ่กว่าโคน เกลี้ยง ส่วนเกสรตัวเมียจะยาวโค้ง แต่จะสั้นกว่ากลีบดอก ที่ปลายเกสรตัวเมียมี 3 อัน ติดกัน

ผลว่านหางช้าง ผลมีลักษณะเป็นรูปขอบขนานแกมรูปไข่กลับ เป็นพูลึก 3 พู เปลือกผลบาง ผลเมื่อแก่จะแตกอ้าออกเป็น 3 เสี่ยง มีเมล็ดอยู่พูละ 3-8 เมล็ด

เมล็ดว่านหางช้าง เมล็ดมีลักษณะกลม มีสีดำและผิวเป็นมัน มีขนานเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 5 มิลลิเมตร

สรรพคุณของว่านหางช้าง

  1. เนื้อในของลำต้น ใช้เป็นยาบำรุงธาตุ ช่วยทำให้เจริญอาหาร (เนื้อในของลำต้น, เหง้า)
  2. ลักษณะว่านหางช้างว่านหางช้าง สรรพคุณของเหง้าใช้เป็นยาแก้ไข้ (เหง้า)
  3. สรรพคุณว่านหางช้าง เหง้าช่วยขับเสมหะ (เหง้า)
  4. ช่วยบำบัดโรคต่อมทอนซิลอักเสบ (เนื้อในลำต้น)
  5. ช่วยรักโรคคางทูม ด้วยการใช้เหง้าสดประมาณ 10-15 กรัม นำไปต้มน้ำกินหลังอาหารวันละ 2 เวลา (เหง้า)
  6. ทั้งต้นนำมาต้มน้ำดื่ม ช่วยแก้อาการท้องผูก อาหารไม่ย่อยได้ (ทังต้น)
  7. ช่วยรักษาอาการท้องมาน ด้วยการใช้เหง้าสดนำมาคั้นเอาแต่น้ำกินบ่อยๆ (เหง้า)
  8. ใบใช้เป็นยาระบายอุจจาระ ด้วยการใช้ใบว่านหางช้าง 3 ใบ นำมาปรุงเป็นยาต้มรับประทาน (ใบ) เนื้อในของลำต้นใช้เป็นยาถ่าย (เนื้อในของลำต้น,เหง้า)
  9. ช่วยแก้ระดูพิการ ประจำเดือนไม่ปกติของสตรีได้เป็นอย่างดี ด้วยการใช้ใบ 3 ใบ นำมาปรุงเป็นยาต้มรับประทาน (ใบ,เนื้อในของลำต้น,เหง้า)
  10. ช่วยรักษาผดผื่นคันมีน้ำเหลืองที่ขาเนื่องจากการทำยา โดยใช้เหง้าแห้งใส่น้ำต้มจนเดือดผสมเกลือแกงเล็กน้อย แล้วนำมาใช้ทาบริเวณที่เป็นวันละ 2 ครั้ง เช้าและเย็น (เหง้า)

ขอขอบคุณ ที่มา : หนังสือสมุนไพรพื้นบ้าน และ วิกิพีเดีย ภาพประกอบอินเตอร์เน็ต




บทความน่าสนใจ

7 เรื่องต้องจี๊ดก่อนใช้ยา

สมุนไพร ผักแว่น

10 อันดับเรื่องง่ายๆ ที่ทำให้สุขภาพดี

4 ข่าวอัพเดทสำหรับคนรักสุขภาพ

10 วิธีต้านความแก่ก่อนวัย

สุดยอดเมนูเพื่อภูมิคุ้มกันแข็งแรง