Menu PSTIP

สมุนไพร มะขวิด

สมุนไพร มะขวิด

สมุนไพร มะขวิด

สมุนไพร มะขวิด

สมุนไพร มะขวิด ภาษาอังกฤษ Limonia, Curd Fruit, Elephant Apple, Gelingga, Kavath, Monkey Fruit, Wood Apple

สมุนไพร มะขวิด ชื่อวิทยาศาสตร์ Feronia limonia (L.) Swing. หรือ Limonia acidissima L., (ชื่อพ้องวิทยาศาสตร์ Feronia elephantum Correa, F. limonia (L.) Swingle, Limonia elephantum Correa, L. limonia (L.) Swingle) จัดอยู่ในวงศ์ RUTACEAE เช่นเดียวกับ มะนาว มะกรูด เกรปฟรุต ส้มโอ เลมอน ฯลฯ

สมุนไพรมะขวิด มีชื่อท้องถิ่นอื่นๆ ว่า มะยม (ภาคอีสาน), มะฝิด (ภาคเหนือ) เป็นต้น

ลักษณะของมะขวิด

ต้นมะขวิด มีแหล่งกำเนิดในประเทศอินเดีย พม่า ศรีลังกา และอินโดจีน ปลูกทั่วไปในบริเวณหมู่บ้านและสวน แล้วแพร่กระจายไปตามธรรมชาติ ในประเทศมาเลเซียและเกาะชวากับเกาะบาลี อินโดนีเซีย และมีการนำไปปลูกในแคลิฟอร์เนียและฟลอริดาเพื่อใช้ในการศึกษา โดยจัดเป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ มีความสูงของต้นประมาณ 15-25 เซนติเมตร เป็นไม้ผลัดใบแต่ผลิใบไว รูปทรงของต้นสวยงาม ลักษณะเป็นทรงเรือดยอดพุ่มกลม เปลือกลำต้นภายนอกมีสีเทา ส่วนภายในมีสีขาว เป็นต้นไม้ที่มีความทนต่อสภาพดินและภูมิอากาศต่างๆ ได้เป็นอย่างดี ชอบขึ้นในเจตมรสุมหรือในเขตร้อนที่มีอากาศแห้งแล้งเป็นบางช่วง

ใบมะขวิด ใบออกเป็นช่อแบบข้อต่อเรียงสลับหรือติดกันเป็นกระจุกในบริเวณปุ่มตามกิ่งต่างๆ ช่อใบยาวประมาณ 8-15 เซนติเมตร ในแต่ละช่อจะมี 1-4 ปล้อง หลังใบมีสีเขียวเข้มเป็นมัน เนื้อใบค่อนข้างหนาเกลี้ยง ส่วนท้องใบจะมีสีจางกว่า เมื่อเอาใบมาส่องผ่านแสงจะเห็นเป็นต่อมน้ำมันอยู่ทั่วไป ลักษณะเป็นรูปรีๆ ใสๆ มากมายส่วนขอบใบเรียบก้านใบย่อยจะสั้นมาก แต่ก้านช่อใบจะยาวประมาณ 3-4 เซนติเมตร

ดอกมะขวิด ออกดอกรวมกันเป็นช่อสั้นๆ ดอกมีขนาดเล็กสีขาวอมสีแดงคล้ำๆ ในแต่ละช่อดอกจะมีทั้งดอกเพศผู้และดอกรวมเพศ

ผลมะขวิด หรือ ลูกมะขวิด ผลมีลักษณะกลมตัว เป็นผลแห้ง เปลือกภายนอกแข็งเป็นกะลามีสีเทาอมขาว หรือผิวเป็นขุยสีขาวปนสีชมพู ผลมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 8-10 เซนติเมตร ผลมีเนื้อมาก เนื้อในผลอ่อนนิ่ม เมื่อผลสุกแล้วเนื้อเยื่อจะเป็นสีดำสามารถใช้รับประทานได้ โดยให้รสหวานอมเปรี้ยว มีกลิ่นหอม มียางเหนียว ส่วนในผลมีเมล็ดจำนวนมาก มีเมือกหุ้มเมล็ด เมล็ดมีขนาดยาวประมาณ 0.5-0.6 เซนติเมตร เปลือกหนา และมีขน สามารถนำมาเคี้ยวรับประทานได้เช่นกัน

สรรพคุณของมะขวิด

  1. ผลมะขวิด สรรพคุณใช้เป็นยาบำรุงทำให้สดชื่น (ผล)
  2. ผลดิบมาหั่นให้บางแล้วตากให้แห้ง นำมาใช้ชงกับน้ำกินเป็นยาบำรุงธาตุในร่างกาย (ผล)
  3. ยางมะขวิด สรรพคุณช่วยเจริญธาตุไฟในร่างกาย (ยาง)
  4. ช่วยรักษาโรคเลือดออกตามไรฟัน หรือโรคลักปิดลักเปิด ด้วยการนำผลดิบมาหั่นให้บางแล้วตากให้แห้ง นำมาใช้ชงกับน้ำกิน (ผล)
  5. ช่วยทำให้เจริญอาหาร (ผล)
  6. ช่วยแก้ลงท้อง (ราก,เปลือก,ดอก)
  7. ช่วยแก้อาการท้องร่วง (ใบ) ยางจากลำต้นมีสีจำพวกแทนนิน ใช้เป็นยารักษาโรคท้องร่วงได้เช่นกัน (ยางจากลำต้น)
  8. ช่วยแก้อาการท้องเสีย (ใบ) ช่วยบำบัดโรคท้องเสีย (ผล,ยาง)สมุนไพร มะขวิด
  9. ช่วยรักษาโรคเกี่ยวกับทางเดินอาหาร (ผล)
  10. สรรพคุณมะขวิด ใบช่วยขับลมในกระเพาะ (ใบ)
  11. ช่วยแก้ตัวพยาธิ (ราก,เปลือก,ใบ,ดอก,ผล)
  12. ช่วยแก้อาการตกโลหิต (ราก,เปลือก,ใบ,ดอก) ช่วยห้ามโลหิตระดูของสตรี (ใบ)
  13. ช่วยแก้ฝีเปื่อยพัง (ราก,เปลือก,ใบ,ดอก,ผล)
  14. ใบมะขวิด สรรพคุณใช้เป็นยาฝาดสมาน (ใบ) ช่วยสมานบาดแผล (ยาง)

ขอขอบคุณ ที่มา : หนังสือสมุนไพรพื้นบ้าน และ วิกิพีเดีย ภาพประกอบอินเตอร์เน็ต




บทความน่าสนใจ

กระเจี๊ยบมอญผักที่มากด้วยคุณประโยชน์

สมุนไพร โหระพา

ป้องกันโรคหัวใจด้วยนมและโยเกิร์ต

สมุนไพร ตะขบ

โยเกิร์ตป้องกันโรคฟัน

5 วิธีดูแลตัวเองของคนนอนดึก