Menu PSTIP

สมุนไพร ถั่วพู

สมุนไพร ถั่วพู

สมุนไพร ถั่วพู

สมุนไพร ถั่วพู

สมุนไพร ถั่วพู ภาษาอังกฤษ Winged bean, Goa bean, Asparagus pea, Four-angled bean, Winged pea

สมุนไพร ถั่วพู ชื่อวิทยาศาสตร์ Psophocarpus tetragonolobus (Linn) DC. จัดอยู่ในวงศ์ LEGUMINOSAE เช่นเดียวกับถั่วเหลือง ถั่วเขียว ถั่วดำ ถั่วแดง ถั่วลันเตา ถั่วลิสง และถั่วฝักยาว ฯลฯ

ถั่วพู มีชื่อท้องถิ่นอื่นๆ ว่า ถั่วพูใหญ่ ถั่วพูตะขาบ ถั่วพูจีน เป็นต้น

ผักถั่วพู จัดเป็นพืชในเขตร้อน ที่มีถิ่นกำเนิดในแถบประเทศเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งได้แก่ ประเทศไทย ลาว พม่า อินเดีย ฟิลิปปินส์ และปาปัวนิวกินี และในปัจจุบันถั่วพูก็พืชที่สามารถปลูกได้ในฟลอริดา ของอเมริกา

ลักษณะของต้นถั่วพู

ต้นถั่วพู จัดเป็นไม้เลื้อย ไม่มีเนื้อไม้แต่มีอายุหลายปี ลำต้นเลื้อยพัน เป็นพืชที่มีลำต้นสีเขียวและเขียวปนม่วง ส่วนของรากเป็นรากที่สะสมอาหารอยู่ใต้ดิน มีปมซึ่งเป็นที่อยู่ของเชื้อไรโซเบียมจำนวนมาก ถั่วพูเป็นพืชที่ปลูกง่ายและเจริญเติบโตได้ดีในดินทุกชนิด ยกเว้นในดินที่มีน้ำขัง ขึ้นได้ในระดับน้ำทะเลจนถึงระดับความสูงที่ 2,300 เมตร ขยายพันธุ์และเพาะปลูกด้วยวิธีการใช้เมล็ดและการเพาะกล้า

ใบถั่วพู ใบเรียงสลับ เป็นใบประกอบแบบขนนก ใบย่อยมี 3 ใบ โคนใบกลมและเบี้ยว ส่วนปลายใบแหลม มีรูปร่างหลายแบบ เช่น รูปสามเหลี่ยม รูปไข่ และรูปใบหอก

ดอกถั่วพู ออกดอกเป็นช่อตามซอกใบเป็นแบบช่อกระจะ ในช่อหนึ่งๆ จะมีดอกอยู่ประมาณ 3-12 ดอก กลีบเลี้ยงเชื่อมติดกันลักษณะคล้ายรูประฆัง ปลายเป็น 5 กลีบ กลีบเป็นซี่สั้นๆ กลีบดอกมีสีระหว่างขาวและสีม่วงแดง สีน้ำเงิน สีแดง ดอกมีเกสรตัวผู้อยู่ 10 อัน แบ่งเป็น 2 มัด มัดหนึ่งมี 9 อัน ส่วนอีกมัดมี 1 อัน

ฝักถั่วพู ฝักเป็นรูปขอบขนานถึงรูปแถบ มีหน้าตัดเป็นรูปสีเหลี่ยม และแต่ละมุมของฝักจะมีปีกตามยาว ปีกมีลักษณะเป็นหยักแบบจักคล้ายฟันเลื่อย มีสีเขียว มีรูปร่างเป็นฝักสีเหลี่ยมมีปีก 4 ปีก เมื่อตัดตามขวางจะแบ่งได้เป็น 4 แบบคือ rectangular, semi flat, flat on sides และ flat on suture ฝักมีความประมาณ 11.2-29.9 เซนติเมตร สีของฝักมีทั้งสีเขียว สีม่วง และสีเหลือง ส่วนผิวของผักจะแบ่งออกเป็น 2 แบบคือ แบบผิวเรียบและแบบผิวหยาบมาก ในฝักถั่วพูจะมีเมล็ดอยู่ประมาณ 8-20 เมล็ด

เมล็ดถั่วพู ลักษณะของเมล็ดเป็นรูปกึ่งทรงกลม เมล็ดมีตั้งแต่สีขาว สีเหลือง สีครีม สีน้ำตาล สีดำ และแบบที่เป็นลวดลายต่างๆ แต่ส่วนใหญ่แล้วเมล็ดจะมีสีน้ำตาล และขนาดของเมล็ดยังมีขนาดต่างๆ กัน โดยมีน้ำหนัก 100 เมล็ด อยู่ในช่วง 11-4.6 กรัม

สรรพคุณของถั่วพู

  1. ฝักอ่อนถั่วพู สรรพคุณช่วยบำรุงร่างกาย (ฝักอ่อน) หรือจะใช้เมล็ดแก่ตากแห้งนำมาบดให้เป็นผง นำมาละลายกับน้ำครั้งละ 5-6 กรัม ใช้รับประทานก่อนอาหารวันละ 3 เวลา (เมล็ด) ส่วนหัวก็มีสรรพคุณช่วยบำรุงร่างกายด้วยเช่นกัน (หัว)
  2. หัวใต้ดินนำมาเผาหรือนึ่งกินช่วยบำรุงกำลัง หรือจะใช้รากถั่วพูใช้ผสมกับสมุนไพรและน้ำดอกไม้ใช้เป็นยาชูกำลังก็ได้เช่นกัน (หัว,ราก) และอีกตำราบอกว่าให้ใช้เมล็ดแก่นำมาต้มให้สุกแล้วรับประทาน หรือจะนำเมล็ดที่ต้มสุกแล้วมาบดให้ละเอียดผสมกับน้ำสุก ใช้ดื่มก่อนอาหารวันละ 3 เวลาก็จะช่วยทำให้สุขภาพแข็งแรง เพิ่มกำลังวังชาได้เช่นกัน
  3. หัวถั่วพู เมื่อนำมากแห้งแล้วคั่วให้เหลือง ใช้ชงกับน้ำดื่ม สรรพคุณช่วยแก้อาการอ่อนเพลียได้ ส่วนฝักอ่อนก็ช่วยได้เช่นกัน (หัว,ผักอ่อน)
  4. ถั่วพูอุดมไปด้วยวิตามินและแร่ธาตุหลายชนิด เช่นวิตามินเอ ซี อี และยังเป็นผักที่มีโปรตีนสูง ซึ่งเป็นตัวช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกันในร่างกายและทำให้ร่างกายแข็งแรง (ฝัก)
  5. หัวมีรสชุ่มเย็น สรรพคุณช่วยทำให้ดวงจิตชุ่มชื่น (หัว)
  6. การรับประทานถั่วพูเป็นประจำ จะช่วยบำรุงกระดูกและฟันได้เป็นอย่างดี เพราะถั่วพูมีแคลเซียมและฟอสฟอสรัสสูง (ฝัก)
  7. รากใช้ประกอบสมุนไพรและน้ำดอกไม้ ใช้เป็นยาแก้โรคหัวใจ (ราก)
  8. หัวถั่วพู สรรพคุณทางยาช่วยแก้ไข้กาฬ (หัว)
  9. ช่วยแก้อาการตัวร้อน ลดไข้ในเด็กทารก (ฝักอ่อน)
  10. ใบถั่วพู สรรพคุณทางยาช่วยแก้อาการอาเจียน (ใบ)
  11. สรรพคุณถั่วพู หัวช่วยแก้อาการร้อนใน กระหายน้ำ (หัว)
  12. ถั่วพูเป็นผักที่มีเส้นใยอาหารสูง จึงช่วยในระบบขับถ่ายให้ทำงานอย่างเป็นปกติ ช่วยป้องกันอาการท้องผูก (ฝัก)
  13. ช่วยแก้อาการปวดมวนท้อง (ราก)

ขอขอบคุณ ที่มา : หนังสือสมุนไพรพื้นบ้าน และ วิกิพีเดีย ภาพประกอบอินเตอร์เน็ต




บทความน่าสนใจ

อาหารบำรุงสายตา

วิธีเลือก แว่นกันแดด

สมุนไพร ตะขบป่า

อาหารเพื่อสุขภาพที่ดีของดวงตา

ระวังนอนน้อยอาจทำลายเซลล์สมอง

สมุนไพร ว่านดอกทอง