Menu PSTIP

สมุนไพร กระวาน

สมุนไพร กระวาน

 สมุนไพร กระวาน

สมุนไพร กระวาน

สมุนไพร กระวาน หรือ กระวานไทย ชื่อสามัญ Best Cardamom, Camphor, Clustered Cardamom, Siam Cardamom

สมุนไพร กระวาน ชื่อวิทยาศาสตร์ Amomum krervanh Pierre. (มีชื่อพ้องวิทยาศาสตร์ว่า Amomum testaceum Ridl., และ Amomum cardamomum L.) จัดอยู่ในวงศ์ ZINGIBERACEAE เช่นเดียวกับกระวานเทศ กระชาย กระชายดำ กระชายแดง ขมิ้น ขิง ข่า เร่ว เปราะป่า เปราะหอม ว่านนางคำ และว่านรากราคะ

สมุนไพรกระวาน มีชื่อท้องถิ่นอื่นๆ ว่า ปล้าก้อ (ปัตตานี), กระวานขาว (ภาคกลาง, ภาคตะวันออก), มะอี้ (ภาคเหนือ), ข่าโคก ข่าโค่ม หมากเนิ้ง (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ), กระวานดำ กระวานแดง กระวานจันทร์ กระวานโพธิสัตว์ เป็นต้น

กระวานจัดเป็นเครื่องเทศที่มีราคาแพง ที่ซื้อขายในประเทศไทยมีอยู่ด้วยกัน 2 ชนิด ได้แก่

กระวานไทย (Amomum krevanh) ผลจะมีลักษณะค่อนข้างกลม ปลูกมากในทวีปเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้แก่ ประเทศอินโดนีเซีย หมู่เกาอินเดียตะวันตก สำหรับประเทศไทยแหล่งผลิตสำคัญจะเก็บได้จากตามป่าบริเวณเขาสอยดาว ในจังหวัดจันทบุรี หรือที่เรียกว่า "กระวานจันทบุรี" ซึ่งเป็นกระวานที่มีคุณภาพดีและเป็นที่ต้องการของตลอด และยังมาจากแหล่งอื่นๆ ทางภาคใต้อีกเช่น กระวานสงขลา กระวานสุราษฎร์ธานี แต่จะมีคุณภาพต่ำกว่ากระวานจันทบุรี

กระวานเทศ หรือ กระวานแท้ (Elettaria cardamomum) ผลมีลักษณะแบนรี ซึ่งแตกต่างจากกระวานไทย กระวานเทศนี้จะปลูกมากในประเทศอินเดีย ศรีลังกา แทนซาเนีย และกัวเตมาลา

ลักษณะของกระวานไทย

ต้นกระวาน จัดเป็นไม้ล้มลุกมีเหง้า มีความสูงประมาณ 2 เมตร โดยมีกาบใบหุ้มซ้อนกันทำให้ดูคล้ายลำต้น โดยต้นกระวานมักขึ้นในที่ร่มหรือใต้ร่มไม้ที่มีความชื้นสูง หรือในที่ที่มีฝนตกชุกและอยู่สูงจากระดับน้ำทะเลอย่างน้อย 800 ฟุตขึ้นไป โดยมักจะพบขึ้นทั่วไปตามไหล่เขาในบริเวณป่าดงดิบ

ใบกระวาน ใบเป็นใบเดี่ยว ลักษณะของใบแคบและยาว เป็นรูปขอบขนาน มีความประมาณ 15-25 เซนติเมตร ปลายใบแหลม

ดอกกระวาน ออกดอกเป็นช่อ ช่อดอกออกมาจากเหง้าชูขึ้นขึ้นมาเหนือพื้นดิน เรียงสลับซ้อนกันตลอดช่อ ในซอกใบประดับจะมีดอกประมาณ 1-3 ดอก ปลายกลีบเลี้ยงมีหยัก 3 หยัก กลีบดอกมีสีเหลือง เป็นหลอดแคบ เกสรตัวผู้เป็นแบบไม่สมบูรณ์เพศ แปรสภาพเป็นกลีบขนาดใหญ่ สีขาว มีแถบสีเหลืองอยู่ตรงกลาง

ผลกระวาน หรือ ลูกกระวาน ผลมีลักษณะค่อนข้างกลม ติดเป็นพวงราว 10-20 ผล ผลมีสีขาวนวล เปลือกผิวเกลี้ยง มองเห็นเป็นพู มีพู 3 พู ผลอ่อนมีขน ผิวเปลือกมีริ้วตามยาว เรียงตัวจากฐานไปสู่ยอด ผลมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 10 มิลลิเมตร และยาวประมาณ 6-15 มิลลิเมตร ทั้งหัวและท้ายผลมีจุก ผลจะร่วงไปเมื่อแก่ ผลแก่จะแตก มีเมล็ดอยู่ภายในจำนวนมาก แบ่งเป็น 3 กลุ่ม มีเมล็ดกลุ่มละประมาณ 12-18 เมล็ด

เมล็ดกระวาน เมล็ดอ่อนมีสีขาวและมีเยื่อหุ้ม เมื่อแก่แล้วจะเปลี่ยนเป็นสีดำหรือสีน้ำตาลไหม้ โดยทั้งผลและเมล็ดจะมีกลิ่นหอมเฉพาะตัว คล้ายกับกลิ่นของการบูร มีรสเผ็ดและเย็น

ส่วนที่นำมาใช้เป็นยาสมุนไพร ได้แก่ ราก หัวและหน่อ เปลือกต้น แก่น กระพี้ เมล็ด ผลแก่ที่มีอายุประมาณ 4-5 ปี โดยการเก็บผลในช่วงเดือนสิงหาคมถึงเดือนมีนาคม

สรรพคุณของกระวาน

  1. ช่วยบำรุงธาตุในร่างกาย (ผลแก่,ใบ,เปลือก,เมล็ด)
  2. ช่วยแก้ธาตุพิการ (เมล็ด) แก้ธาตุไม่ปกติ (ผลแก่)
  3. ช่วยบำรุงกำลัง (ผลแก่,ใบ)
  4. ช่วยทำให้เจริญอาหาร (ผลแก่) แก้อาการเบื่ออาหาร (ผลแก่)
  5. ช่วยบำรุงโลหิตในร่างกาย (กระพี้)
  6. ช่วยขับโลหิต (ผลแก่) ช่วยฟอกโลหิต แก้โลหิตเน่าเสีย (ราก)ช่วยรักษาโรคโลหิตเป็นพิษ (แก่น)
  7. ช่วยแก้เสมหะให้ปิดธาตุ (ราก) แก้ลมเสมหะให้ปิดธาตุ (ผลแก่,ใบ)
  8. ช่วยขับเสมหะ (ใบ,เปลือก,เมล็ด)
  9. แก้อาการสะอึก (ผลแก่)
  10. ช่วยแก้อาการคลื่นไส้ อาเจียน (ผลแก่)
  11. ช่วยแก้ลม (ผล,ใบ,ราก)

ขอขอบคุณ ที่มา : หนังสือสมุนไพรพื้นบ้าน และ วิกิพีเดีย ภาพประกอบอินเตอร์เน็ต




บทความน่าสนใจ

ชาขิงเครื่องดื่มขับสารพิษ

ไม่อยากท้องผูกไข่ลวกช่วยได้

ผลไม้ไทยต้องสู้

เตือนเหงือกพังเพราะแปรงสีฟันขนแข็ง

สมุนไพร หญ้าหนวดแมว

อยากเฮลธ์ตี้ต้องกลืนน้ำลาย